Na een zomerse bui kleurt de grond donker. Een steek met de spade kan een paar centimeter dieper een ander beeld geven. Juist bij aanhoudende hitte wilt u weten hoeveel vocht er nog in de wortelzone zit en welke percelen als eerste aandacht vragen. Voor akkerbouwers met gekoelde opslag speelt vochtverlies ook na de oogst. CultaCoat is een coating die vochtverlies helpt beperken bij onder meer witlofpennen en aardappelen in de koelcel. Op het veld begint de aanpak bij het bodemvocht, de beworteling en het groeistadium van uw gewas.
Kijk onder het oppervlak
Een droge bovenlaag zegt weinig over de hoeveelheid water die een gewas nog kan opnemen. Op een goed doorworteld perceel kunnen planten dieper in het profiel nog vocht vinden. Omgekeerd kan een korte bui de bovenlaag nat maken terwijl een groot deel van de wortelzone droog blijft. Meet daarom op een diepte die past bij de werkelijke beworteling. Bekijk bij een eerste veldronde meteen hoe diep de wortels op verschillende plekken komen.
Kies meetplekken die iets vertellen over de variatie binnen het perceel. Leg bijvoorbeeld een meetpunt op een lichte rug en een tweede op een deel met een zwaardere bodem. Een sensor bij de perceelsrand kan een afwijkend beeld geven als de bodem daar verdicht is of de beregening er minder goed reikt. Neem de meetwaarden samen met uw veldwaarnemingen door. Zeker na een bui of beregeningsbeurt is het nuttig om te zien hoe diep het water daadwerkelijk is gekomen.
Bekijk het gewas op twee momenten van de dag
Tijdens een hete middag kan een gewas slap hangen en later op de avond weer aantrekken. Loop de volgende ochtend langs dezelfde planten. Staan ze dan nog slap, kijk dan of de bodem in de wortelzone droog is en of de wortels zich voldoende hebben ontwikkeld. Blijft het probleem beperkt tot een strook, volg die dan een eind door het perceel. De ligging kan wijzen op een verschil in bodemopbouw, een rijspoor of een plek die bij beregening minder water krijgt.
Tijdens een hete middag kan een gewas slap hangen en later op de avond weer aantrekken.
Hitte en droogte vallen vaak samen, maar vragen elk om een eigen beoordeling. Ook bij voldoende bodemvocht kan hoge temperatuur de ontwikkeling van een gewas beïnvloeden. Een extra beregeningsbeurt is vooral een beslissing over de watervoorraad in de wortelzone. Kijk bij symptomen daarom naar het temperatuurverloop, het herstel in de koelere uren en de meetwaarden in de bodem.
Geef voorrang aan het gewas dat nu water nodig heeft
Met één beregeningsinstallatie kunt u zelden overal tegelijk terecht. Begin de planning daarom met de gewassen die een gevoelige groeifase ingaan en kijk hoeveel vocht daar nog beschikbaar is. Bij aardappelen telt bijvoorbeeld het moment waarop de knollen worden aangelegd en uitgroeien. Bij suikerbieten kan een vochttekort rond het sluiten van het gewas zwaarder wegen dan droogte op een ander moment. Hetzelfde aantal droge dagen kan dus tot een andere beslissing leiden.
Houd per perceel bij hoeveel neerslag er daadwerkelijk valt en hoeveel water u toedient. Een buienradar geeft een indicatie, terwijl een regenmeter op of nabij het perceel laat zien wat daar is gevallen. Controleer bij wind of het water over de volle breedte terechtkomt waar u het verwacht. Met een paar opvangbakjes op verschillende plekken kunt u verschillen zichtbaar maken. Dat helpt wanneer juist de buitenste banen na een beurt tekenen van stress blijven vertonen.
Bereid kwetsbare plekken voor op het volgende seizoen
Markeer plekken die tijdens droogte telkens als eerste terugvallen. Graaf er na de oogst een profielkuil en vergelijk die met een deel van het perceel waar het gewas langer doorgroeide. Let op de overgang tussen lagen en op wortels die plotseling zijwaarts afbuigen. Als u een verdichte laag vermoedt, kijk dan ook naar de omstandigheden waaronder u de afgelopen seizoenen hebt gerooid of grond hebt bewerkt. Daarmee krijgt u meer zicht op de oorzaak en kunt u bepalen welke aanpassing zinvol is.
Leg die plekken vast op uw perceelskaart. Bij een volgende teelt kunt u daar eerder controleren of de beworteling op gang komt. Zet een toekomstige bodemvochtsensor zo dat u de kwetsbare zone kunt vergelijken met een plek waar de wortels dieper komen. Zo gebruikt u een droogteplek uit het vorige seizoen als meetpunt voor een beslissing in het volgende.
Beperk vochtverlies ook tijdens de bewaring
Een partij die onder warme omstandigheden van het land komt, vraagt om aandacht bij inslag. Noteer de conditie van de partij en volg het temperatuurverloop in de cel. Bij witlofpennen of aardappelen die gekoeld worden bewaard, kunt u CultaCoat overwegen als aanvullende maatregel tegen uitdroging. De coating vormt volgens de leverancier een dun laagje op het plantmateriaal dat de verdamping helpt beperken. Stem met uw teeltadviseur of leverancier af of de toepassing past bij de partij en het bewaarregime.
Wilt u weten wat de coating in uw bewaring toevoegt, volg dan twee vergelijkbare partijen onder dezelfde omstandigheden. Neem bij inslag van beide een representatief monster en weeg die monsters opnieuw op vooraf gekozen momenten. Noteer waar ze in de cel staan en of de ventilatie daar gelijk is. Leg bij uitslag ook vast hoe het materiaal eruitziet. Met die gegevens kunt u beoordelen of een verschil in gewichtsverlies samengaat met een zichtbaar verschil in kwaliteit.
